Του Γιάννη Καμαρινού
Στις συζητήσεις γύρω από τα έργα οδοφωτισμού LED στους Δήμους, ο όρος «απάτη» ή «σκάνδαλο» χρησιμοποιείται συχνά από την αντιπολίτευση, τοπικούς φορείς ή ρεπορτάζ για να περιγράψει φαινόμενα κακοδιαχείρισης, φωτογραφικών διαγωνισμών και υπερκοστολογήσεων. Πρόκειται για ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο οικονομικών και διαδικαστικών «σκιών».
Η κριτική και οι καταγγελίες εστιάζουν κυρίως στα εξής σημεία:
1. Υπερκοστολόγηση των Έργων
Διογκωμένο κόστος: Οι τιμές με τις οποίες αγοράζονται και εγκαθίστανται τα φωτιστικά LED μέσω συγκεκριμένων συμβάσεων εμφανίζονται πολλαπλάσιες από τις τιμές της ελεύθερης αγοράς.
Δεσμευτικά δάνεια: Πολλοί Δήμοι συνάπτουν μακροχρόνια δάνεια (π.χ. μέσω του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων) με εκτιμήσεις απόσβεσης που βασίζονται σε υπερβολικά αισιόδοξα σενάρια εξοικονόμησης ενέργειας.
2. «Φωτογραφικοί» Διαγωνισμοί & Αποκλεισμός Ανταγωνισμού
Ειδικές προδιαγραφές: Οι όροι των διαγωνισμών (τεχνικές προδιαγραφές, πιστοποιήσεις, οικονομικά κριτήρια) καταγγέλλεται ότι συχνά «φωτογραφίζουν» συγκεκριμένες μεγάλες εταιρείες ή κοινοπραξίες.
Αποκλεισμός μικρότερων εταιρειών: Οι υπερβολικά υψηλές απαιτήσεις τζίρου ή προηγούμενης εμπειρίας αποκλείουν εγχώριες, μικρότερες επιχειρήσεις που θα μπορούσαν να προσφέρουν χαμηλότερες τιμές.
3. Συμβάσεις Ενεργειακής Απόδοσης (ΣΕΑ) με Λεόντειους Όρους
Εκχώρηση δημοτικών τελών: Σε πολλές περιπτώσεις, η ιδιωτική εταιρεία αναλαμβάνει το έργο και πληρώνεται απευθείας από τα ανταποδοτικά τέλη που πληρώνουν οι πολίτες μέσω των λογαριασμών ρεύματος. Ενώ υπάρχει εξοικονόμηση οι πολίτες πληρώνουν για τα ίδια ίσως και αυξημένα τέλη.
Μονομερές κέρδος: Αν η εξοικονόμηση ενέργειας είναι μεγάλη, το μεγαλύτερο μέρος του οικονομικού οφέλους καταλήγει στον ανάδοχο για διάστημα 10 έως 12 ετών, αφήνοντας ζημία στο Δήμο.
4. Προβλήματα στη Συντήρηση και Ποιότητα
Απουσία ελέγχου: Μετά την εγκατάσταση, συχνά δεν υπάρχει ανεξάρτητος μηχανισμός από τον Δήμο για να επαληθεύσει αν η πραγματική εξοικονόμηση αντιστοιχεί σε όσα υποσχέθηκε ο ανάδοχος.
Ρήτρες συντήρησης: Αν κάποια φωτιστικά χαλάσουν, οι διαδικασίες αντικατάστασης μπορεί να καθυστερούν, παρά το γεγονός ότι ο Δήμος πληρώνει ακριβά για τη συντήρησή τους.
Θα επανέλθω.


