Του Γιώργου Βλαχογιάννη
Πρόταση Θεσμοθέτησης Συστήματος Ψηφιακής Βραχυχρόνιας Μίσθωσης Ιδιωτικών Θέσεων Στάθμευσης
Η αναζήτηση μιας διαθέσιμης θέσης στάθμευσης αποτελεί καθημερινό πρόβλημα για χιλιάδες πολίτες στα μεγάλα αστικά κέντρα. Χρόνος, καύσιμα και άσκοπες μετακινήσεις χάνονται καθημερινά, επιβαρύνοντας την κυκλοφορία και το περιβάλλον. Την ίδια στιγμή, μέσα στις ίδιες πόλεις υπάρχουν πολλές ιδιωτικές θέσεις στάθμευσης που παραμένουν κενές για αρκετές ώρες της ημέρας. Θέσεις σε πυλωτές, ιδιωτικά ακίνητα, επαγγελματικούς χώρους ή μικρά parking χρησιμοποιούνται μόνο συγκεκριμένες ώρες και το υπόλοιπο διάστημα μένουν ανενεργές.
Η πρόταση αφορά τη θεσμοθέτηση ενός συστήματος Ψηφιακής Βραχυχρόνιας Μίσθωσης Ιδιωτικών Θέσεων Στάθμευσης, μέσω του οποίου ένας ιδιοκτήτης θα μπορεί, υπό σαφείς και νόμιμες προϋποθέσεις, να διαθέτει προσωρινά τη θέση του σε άλλον οδηγό. Μέσω μιας ψηφιακής πλατφόρμας ή εφαρμογής, ο οδηγός θα μπορεί να βλέπει διαθέσιμες θέσεις κοντά στον προορισμό του, τις ώρες διαθεσιμότητας και το κόστος, να πραγματοποιεί κράτηση και ηλεκτρονική πληρωμή και να γνωρίζει πριν ακόμη φτάσει στην περιοχή πού ακριβώς θα σταθμεύσει. Έτσι, η λογική αλλάζει από το «πηγαίνω και ψάχνω να παρκάρω» στο «κλείνω πρώτα τη θέση μου και μετά ξεκινώ».
Το σημαντικότερο στοιχείο της πρότασης είναι ότι αξιοποιεί υποδομές που ήδη υπάρχουν. Δεν απαιτεί τη δημιουργία νέων χώρων στάθμευσης, αλλά ενεργοποιεί ένα ανεκμετάλλευτο απόθεμα μέσα στον αστικό ιστό. Τα οφέλη θα μπορούσαν να είναι σημαντικά. Ο οδηγός αποκτά περισσότερες επιλογές και λιγότερη ταλαιπωρία, ο ιδιοκτήτης μπορεί να αποκτήσει ένα μικρό πρόσθετο εισόδημα και η πόλη μπορεί να περιορίσει μέρος της άσκοπης κυκλοφορίας που προκαλείται από την αναζήτηση parking. Παράλληλα, μπορεί να μειωθούν φαινόμενα παράνομης στάθμευσης και να περιοριστεί η κατανάλωση καυσίμων.
Η εφαρμογή, βέβαια, χρειάζεται σαφές θεσμικό πλαίσιο. Θα πρέπει να ρυθμιστούν ζητήματα όπως η νομιμότητα των χώρων, οι κανονισμοί των πολυκατοικιών, η πρόσβαση τρίτων, η ασφάλεια, η φορολόγηση των εσόδων και η προστασία τόσο των ιδιοκτητών όσο και των χρηστών. Παράλληλα, πρέπει να υπάρχει σαφής διάκριση ανάμεσα στην περιστασιακή αξιοποίηση μιας ιδιωτικής θέσης και στη συστηματική επαγγελματική δραστηριότητα στάθμευσης.
Μια πρώτη εφαρμογή θα μπορούσε να γίνει πιλοτικά σε περιοχές υψηλής ζήτησης, όπως γύρω από σταθμούς μετρό, νοσοκομεία, πανεπιστήμια, εμπορικά κέντρα και τουριστικά σημεία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα είχε και η σύνδεση του συστήματος με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, ώστε ιδιωτικές θέσεις κοντά σε σταθμούς να λειτουργούν συμπληρωματικά ως μικρά σημεία Park & Ride.
Η συγκεκριμένη πρόταση δεν έρχεται να αντικαταστήσει τους δημόσιους ή οργανωμένους ιδιωτικούς χώρους στάθμευσης. Έρχεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά, αξιοποιώντας καλύτερα αυτό που ήδη υπάρχει. Η «έξυπνη πόλη» δεν είναι μόνο αισθητήρες και μεγάλες τεχνολογικές επενδύσεις. Είναι κυρίως η χρήση της τεχνολογίας για την επίλυση πραγματικών προβλημάτων της καθημερινότητας. Σε μια εποχή όπου ο αστικός χώρος γίνεται όλο και πιο πολύτιμος, ίσως πριν αναζητήσουμε πού θα δημιουργήσουμε νέες θέσεις στάθμευσης, αξίζει να εξετάσουμε πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε καλύτερα εκείνες που ήδη έχουμε.
Χρειάζεται, βεβαίως, προσεκτική νομοθετική επεξεργασία, συνεργασία της Πολιτείας με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τους ιδιοκτήτες, τους επαγγελματίες του κλάδου και τους πολίτες, καθώς και σοβαρή αξιολόγηση των επιπτώσεων.
Αξίζει όμως να ανοίξει ο διάλογος.
Γιατί σε μια σύγχρονη πόλη, πριν αναζητήσουμε περισσότερο χώρο, οφείλουμε να εξετάσουμε αν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε καλύτερα τον χώρο που ήδη έχουμε.
Ο Βλαχογιάννης Λ. Γεώργιος είναι Πληροφορικός, Πρόεδρος Ελληνικού Μουσείου Τεχνολογίας και μέλος Δ.Σ. ΚΔΕΜΤ-ΝΟΗΣΙΣ
