Socialize

Socialize

Socials

Reunion 165x265

Θύμησες είναι η μουσική μα και φωνή απ’ το μέλλον!

09-10-2015

filarmonikh

Δεν δήλωσα ποτέ μου μουσικός! Όχι μόνο γιατί δεν νομίζω ότι είμαι! Όχι μόνο γιατί ο «μικρός» συνηθίζει να λέει «Κώστα» τον κάθε πικραμένο που μπορεί να δηλώσει από μουσικός μέχρι αστροναύτης! Όχι μόνο γιατί δεν χωράω πουθενά στον κύκλο αυτόν, αφού αυτός έχει παραγεμίσει από τον κάθε έναν που τυχαίνει να ξελαρυγγιστεί σε κάποιο πανηγύρι ή κοινωνικό γεγονός παίρνοντας αμέσως το περισπούδαστα ύφος του μουσικού! Πάνω απ’ όλα αρνούμαι να δηλώσω μουσικός, επειδή έχω την μουσική σε μεγάλη εκτίμηση για να την προσβάλω συγκαταλέγοντας την αφεντομουτσουνάρα μου, έστω στις παρυφές των παρυφών της! Κάποτε, πριν πολλά χρόνια, όταν πήγα να σπουδάσω σε μια χώρα, που τότε πάτησα με δέος το χώμα της για πρώτη φορά, γιατί ακόμα πιο παλιά, είχε φιλοξενήσει τον Δημοσθένη κι άλλους αγωνιστές που αντιτάχθηκαν στο θηρίο, θέλησα ν’ αλλάξω ρότα και να φοιτήσω στο Μουσικό Πανεπιστήμιό της! Όχι πως θα ήταν εύκολο, αφού το επίπεδό των Μουσικών Σπουδών τους ήταν κάτι ασύλληπτο για εμάς! Δεν το επιχείρησα, γιατί άκουσα από «περισπούδαστους» «γνωμοδότες», που κακώς ζήτησα την γνώμη τους, ότι η μόνη δικαιολογημένη αλλαγή πορείας είναι αυτή που οδηγεί στην ιατρική! Καμία σχέση, αλλά όπως έλεγε κι η Θεανώ, η σπιτονοικοκυρά της μάνας μου: «Τον κώλ… βάζεις μάγειρα, σκατ… σε μαγειρεύει»! Έκτοτε ξέχασα ότι κάποια σχέση είχα κάπου, κάπως, κάποτε με τη μουσική και κατά την ευκαιρία ή την οινοποσία ψυχαγωγώ την ομήγυρη, αρνούμενος να «πανηγυρίσω» «σκυλεύοντας», αφού έτσι θέλει το «κέφι»! Έτσι στο τσακίρ κέφι μου έρχεται εκείνο το «και συ αγέρα πάψε πια να κλαις/δεν έχει φύγει ψέματα μου λες» το λέω και αρχίζει η γκρίνια πως μετατρέψαμε την βραδιά σε κηδεία!

Ίσως να μην έχουν και άδικο! Γιατί η μουσική είναι θύμησες κι έχει σημασία εκείνην την ώρα που παίζεις ή που τραγουδάς τι έχεις στο μυαλό σου! Την αυτοπροβολή;! Τον βιοπορισμό;! Την καριέρα;! Το κέφι το δικό σου;! Το κέφι της ομήγυρης;! Όλα μαζί;! Ή μήπως ποιος ή ποια σε κοιτάει;! Κι αν νομίζεις πως σε κοιτάνε ζωντανοί πάει καλά η δουλειά και κολλάει στα πιο πάνω ερωτήματα! Αν όμως νομίζεις πως σε κοιτούν πεθαμένοι;! Τότε ή τρελός είσαι ή νεραϊδοπαρμένος! Ή μπορεί να βλέπεις στα ξάγναντα τους νεκρούς που περιμένουν και ξέρεις πως άλλοτε με το ντουφέκι στο χέρι κι άλλοτε με την πένα κι άλλοτε με το τραγούδι την ίδια δουλειά μπορείς να κάνεις! Κι εκείνοι να σε κοιτούν επίμονα και να ξέρεις ότι περιμένουν, μα να μην ξέρεις τι περιμένουν! Τη στιγμή που το τραγούδι σου ντουφέκι θα γίνει για ν’ ανάψει την φωτιά που έσβησαν οι «ελπίδες» των αυτοαποκαλούμενων αριστερών σωτήρων;! Την πράξη σου, με την οποία σαν τον Προμηθέα οφείλεις να μεταδώσεις άσβεστη τη φωτιά στις γενιές που μέλλεται να έρθουν για να μπορέσουν αυτές να κάψουν απ’ άκρη σ’ άκρη τον κόσμο αυτό της αδικίας κτίζοντας την κοινωνία, την χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο;! Ή μήπως η επιμονή του βλέμματός των νεκρών, καθώς στα ξάγναντα στέκονται, είναι αναμονή ή και πρόσκληση πλαισίωσης της «παρέας» τους;!

Είναι κι εκείνη η ιστορία εκείνου του μπάρμπα που στοιχειώνει! Ο μπάρμπας τραγουδούσε από τη μία άκρη του χωριού, στην αγαπημένη του που ζούσε στην άλλη άκρη και δεν ήταν το χωριό μικρό. Άνοιγαν οι χωριανοί τα παράθυρα κι άκουγαν το τραγούδι που προοριζόταν για την γυναίκα του, μα που γινόταν κτήμα όλων, γιατί το χωριό δεν ήθελε ν’ αφήσει ακόμα και μια προσωπική στιγμή να πάει χαμένη, παρόλο που θα είχε την ευκαιρία να τον ακούσει την επόμενη κιόλας μέρα στο πανηγύρι να τραγουδάει ή στην εκκλησία να ψάλλει! Δεν μπορούσε το χωριό να δεχθεί προσωπική στιγμή στο τραγούδι του μπάρμπα! Τι θα πει για την αγαπημένη του;! Αφού τραγουδούσε ποιος τους απαγόρευε ν’ ανοίξουν τα παράθυρα και ν’ ακούσουν! Δικός τους ήταν άμα τραγουδούσε, δεν μπορούσε ν’ ανήκει σε καμιά! Μπάρμπας!! Εικοσιτεσσάρων χρονών τον στήσανε στο εκτελεστικό απόσπασμα! Προδοσία! Έπρεπε να σιγήσει γιατί το χωριό τον άκουγε όχι μόνο όταν τραγουδούσε, αλλά κι όταν μιλούσε!

Θυμάμαι κι εκείνον τον καρνάβαλο που πλούτισε φτιάχνοντας μαγαζί στην καρδιά της φοιτητούπολης να μου λέει ένα βράδυ παραγεμισμένος με ουίσκι, ότι όλοι οι μουσικοί και προπαντός οι τραγουδιστές είναι κομπλεξικοί, γιατί είναι ερωτευμένοι με το «όργανό» τους ή με τη φωνή τους! Προφανώς η κρίση του ήταν επηρεασμένη εκτός από το αλκοόλ κι από την γαϊδουροφωνάρα του, που δεν δίσταζε, μαγαζάτορας γαρ, να την προβάλει συνεχώς, αρπάζοντας το μικρόφωνο από τον τραγουδιστή! Περίπτωση η μουσική να μην είχε σχέση με τα δικά του μέτρα και σταθμά δεν υπήρχε! Ερχόταν στο μυαλό κι εκείνη η εικόνα των νικημένων στρατιωτών που τραγουδούσαν και χόρευαν σαν να ήταν νικητές κι αναρωτιόμουν αυτούς τι σόι κόμπλεξ τους κυνηγούσαν!

Παραλήρημα! Παραλήρημα με «παρασύνθημα» όμως!

Κάποτε στο βρώμικο χωριό μου, μια ομάδα φιλόμουσων, μάλλον και ρομαντικών παιδιών, έφτιαξαν μια φιλαρμονική, που όπως έλεγαν παλαιότεροι εκτελεστές της, που την είχαν ζήσει από την ίδρυσή της, ποτέ δεν ξαναυπήρξε! Το έλεγε κι ο ίδιος ο αρχισμουσικός, ο οποίος μάλιστα επαίρονταν γιατί ο αρχιμουσικός και διοικητής της στρατιωτικής μπάντας της μεραρχίας, τον συνέχαιρε διότι η φιλαρμονική του χωριού ήταν εφάμιλλη επαγγελματικής μπάντας! Μερικοί τολμούσαν να την συγκρίνουν με την «Πανδώρα», μια ιστορική μπάντα με μεγάλη παράδοση! Ψυχή εκείνης της μπάντας ήταν ο Μπάμπης, ο έφορος της φιλαρμονικής! Εκείνος κράτησε με τον τρόπο του αυτά τα φιλόμουσα παιδιά στην φιλαρμονική, γεμίζοντάς τα με οράματα για το μέλλον της μπάντας, της μουσικής, αλλά και του ίδιου του πολιτισμού στο μικρό βρώμικο χωριό! Ο Μπάμπης δημιούργησε μεγαλεπήβολα σχέδια στο μυαλό των παιδιών, όχι για τον εαυτό του, όχι για τον εαυτό τους, μα για ολόκληρο το χωριό, την κοινωνία όλη! Έτσι εκείνο το υπόγειο της φιλαρμονικής έγινε εργαστήρι πολιτισμού! Τα φιλόμουσα παιδιά πλήθυναν! Στο υπόγειο της φιλαρμονικής έκαναν ουρά μαθητές για να μπορέσουν να πλαισιώσουν την μπάντα! Η μπάντα έγινε περιζήτητη! Οι εκτελεστές της φιλαρμονικής, αυτά τα φιλόμουσα παιδιά, άλλαξαν την πεπατημένη, με μπροστάρη τον Μπάμπη! Οι δρόμοι πλέον δεν οδηγούσαν στα μαγαζιά με τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, που ήταν τότε της μόδας, μα στην φιλαρμονική του χωριού! Οι εκτελεστές δεν πήγαιναν εκεί ούτε σαν σε σχολείο, ούτε σαν σε φροντιστήριο, ούτε καν σαν σε παιχνίδι! Πήγαιναν εκεί σαν σε κέντρο παραγωγής πολιτισμού και δεν κάθονταν μόνο τη μία ή τις δύο ώρες για να εξασκηθούν και να εκτελέσουν το ρεπερτόριο υπηρεσίας! Κάθονταν εκεί με τις ώρες και η φιλαρμονική έγινε εκείνο το στέκι που κάθε προοδευτικός άνθρωπος θα ονειρευόταν για κάθε πολιτιστικό σύλλογο, του οποίου ο ρόλος είναι να βοηθήσει τον άνθρωπο να ψηλώσει ένα μπόι!

Μεγάλο μπλέξιμο! Προς τι όλα αυτά! Εντελώς τυχαία είδα ένα ντοκουμέντο μιας τηλεοπτικής εκπομπής που έγινε πριν μερικά χρόνια για την μπάντα του χωριού μου! Σ’ αυτό το ντοκουμέντο έγινε αναφορά και σε κείνα τα χρόνια που η φιλαρμονική του χωριού μου έπαψε να είναι μία απλή φιλαρμονική κι έγινε κέντρο πολιτισμού! Το τέλος εκείνης της εποχής ήταν άδοξο! Η εξιστόρηση όλων των γεγονότων και πως έφτασε το τέλος δεν έχει να κάνει με αυτή τη γραφή. Ούτε καν οι μισές αλήθειες και τα ψέματα που ειπώθηκαν στην τηλεοπτική εκείνη εκπομπή δεν έχουν να κάνουν με αυτή την γραφή! Η βλακεία ότι οι εκτελεστές απείχαν από την παρέλαση γιατί ήθελαν καινούριες στολές, μόνο σε ιθαγενείς μπορεί να απευθύνεται! Οι μουσικοί, με πρωτεργάτη τον Μπάμπη, που ήταν και ο ίδιος εκτελεστής της φιλαρμονικής, αυτό που ζητούσαν δεν ήταν τόσο μεμψίμοιρο! Ζητούσαν το κέντρο αυτό πολιτισμού, του οποίου τις βάσεις ήδη είχαν βάλει, να πάρει σάρκα και οστά! Να παίξει το ρόλο του στην εξέλιξη του πολιτισμού και της κοινωνίας! Και οι αφέντες του χωριού το είδαν σαν άντρο επαναστατών και συνωμοτών και το διέλυσαν όπως όφειλαν να κάνουν, από την πλευρά της τάξης που υπηρετούσαν και υπηρετούν, καθηλώνοντας τους εργάτες των ορυχείων σε όσο πιο μακρόχρονη μισθωτή σκλαβιά γίνεται! Θα έρθει όμως ο καιρός σ’ ένα άλλο διήγημα να εξιστορήσουμε εκείνην την περίοδο, που αποτέλεσε μεγάλο μάθημα και για την πλευρά της προόδου και για την πλευρά της οπισθοδρόμησης!

Διέλυσαν λοιπόν την μπάντα με τον τρόπο τους, έκοψαν τη «φωνή» των μουσικών που σταμάτησε πλέον να μεταφέρει το μήνυμα της εξέλιξης της κοινωνίας και δημιούργησαν το έδαφος, ώστε για άλλα εκατό χρόνια τα ίδια αφεντικά να κατέχουν την εξουσία και οι ίδιοι ως πολιτικό προσωπικό να δρέπουν τους καρπούς της υπακοής στα μαύρα αφεντικά ως πιστά σκυλιά!

Το τηλεοπτικό αυτό ντοκουμέντο μου θύμισε μια πολύ μακρινή, σ’ εμένα, εποχή! Νόμιζα πως αυτή η εποχή δεν υπήρξε ποτέ! Είχα πάψει να τη σκέφτομαι! Μου θύμιζε πράγματα που με πλήγωναν! Τότε που ζούσε ακόμα ο φίλος μου ο Κομμουνιστής, ο «βραβευθείς» εκτελεστής που είπε και ο αρχιμουσικός, ο δάσκαλος όπως τον φώναζαν οι μουσικοί! «Βραβευθείς» και μάλιστα τρεις φορές από τους ίδιους ανθρώπους, οι οποίοι κατόπιν προσπάθησαν να τον κατασπαράξουν! Κι ο Μπάμπης έκανε πίσω! Γιατί το δικό του όραμα υπεράσπισε ο «βραβευθείς» με πάθος! Ο Μπάμπης όμως δεν άντεξε την πίεση, γιατί αυτά τα προοδευτικά που πρέσβευε, συγκρουόμενος με τον δάσκαλο, γιατί πλήρωσε με δικά του χρήματα τις παρτιτούρες κλασικού και δημοτικού ρεπερτορίου κι ο δάσκαλος δεν ήθελε τέτοια χαζολογήματα που ξέφευγαν από το «αντηχεί ο Γράμμος στα τραγούδια», αυτά λοιπόν τα προοδευτικά του Μπάμπη, αυτά τα Μουσικά του Μπάμπη, χαρακτηρίστηκαν ευθέως ως κομμουνιστικά κι ο Μπάμπης κομμουνιστής δεν ήταν ούτε κι ήθελε να γίνει! Με το βάρος μιας ρετσινιάς που του κόλλησαν, άφησε τα παιδιά που εκείνος έφτιαξε και τον φίλο μου τον κομμουνιστή, τον «βραβευθέντα», ο οποίος εδώ και χρόνια έφυγε από κοντά μας, να συγκρουστούν μόνοι τους με τα θηρία, για ν’ ανοίξουν το δρόμο στην πολιτιστική δημιουργία σ’ ένα μουντό και λερό από τον καπνό χωριό!

Σ’ αυτό το τηλεοπτικό ντοκουμέντο, που μ’ έκανε να θυμηθώ ακόμα και το πρόσωπο του Κομμουνιστή που χρόνια βαθιά μέσα μου το έθαψα, μίλησε κι ένας τενεκές ξεγάνωτος, που κάποτε, πιο παλιά, έτυχε να είναι μέλος αυτής της μπάντας, αλλά στο χωριό έμεινε γνωστός όχι γι’ αυτό, αλλά γιατί ρήμαξε τους δρόμους και τις πλατείες, βάζοντας τις «καλλιτεχνικές του πινελιές», ως άρχοντας του τόπου και προφανώς γεμίζοντας τις τσέπες των καλλιτεχνών που σχεδίασαν και υλοποίησαν τα ανόητα πλην όμως κερδοφόρα σχέδιά του! Ο τενεκές αυτός λοιπόν κατρακυλώντας την τέχνη και την μουσική στα επίπεδα της δικής του βλακείας και θέλοντας να μεμφθεί τους νεότερους απ’ αυτόν εκτελεστές, διότι δεν πήραν μέρος σε μια παρέλαση γιατί δεν τους έδιναν στολές, φούσκωσε το κοκορίσιο στήθος του ωσάν σε κοτέτσι μοναδικός επιβήτορας και κόμπασε γεμάτος έπαρση ότι η μπάντα στα δικά του τα χρόνια έβγαζε καλύτερο ήχο κι ας μην είχε στολές κι ας μην είχε χώρο για να κάνει πρόβες! Δυστυχώς δεν βρέθηκε κανένας να του πει ότι οι άνθρωποι επιβίωσαν και στις σπηλιές, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να γυρίσουμε πίσω σ’ αυτές! Επίσης καλύτερο ήχο μπορεί να κάνει και μια πορδή σε σχέση με μια άλλη, αλλά αυτό τι σχέση μπορεί να έχει με την τέχνη, τι σχέση μπορεί να έχει με τη μουσική! Θέλοντας μάλιστα να ενισχύσει την ανοησία του ο παλιός εκτελεστής, που αν έπαιζε πνευστό θα έπρεπε κάθε τρεις και λίγο να το αδειάζει απ’ τα σάλια του, εφηύρε και μια εξυπνάδα σύμφωνα με την οποία «ο πολιτισμός είναι αντιστρόφως ανάλογος με τον πλούτο». Ήθελε να πει ο σαλιάρης «ποιητής» ότι ο καλός μουσικός παίζει για την τέχνη κι όχι για οτιδήποτε άλλο! Τέχνη για την τέχνη όπως λέει και η άρχουσα τάξη την οποία υπηρετεί! Όμως η καλλιτεχνική κακοποίηση του χωριού, επί της αρχοντιάς του, δεν έγινε χάριν της τέχνης, αλλά κάποιοι καλλιτέχνες, ζωγράφοι, μηχανικοί, αρχιτέκτονες, γελωτοποιοί παραγέμισαν τις τσέπες τους! Οι παραινέσεις για τέχνη χωρίς ρούχα και παπούτσια είναι για τους φτωχούς, γιατί ο ίδιος και οι συν αυτώ δεν θέλουν απλά ρούχα και παπούτσια, αλλά τον κόσμο ολάκερο από την εργασία άλλων! Αυτά βέβαια που ανέφερε ο πρώην άρχοντας του χωριού, εν γνώσει του, δεν είχαν σχέση με την ουσία του ζητήματος, αλλά ο μισθός ενός τενεκέ πρέπει να έχει αντίκρισμα και γι’ αυτόν τον ίδιο το αντίκρισμα δεν είναι άλλο από το να ρίχνει το επίπεδο σε οτιδήποτε προσπαθεί να ψηλώσει τον λαό όχι ένα μπόι μα και μια πιθαμή ακόμα! Η «τέχνη για την τέχνη» δεν είναι αταξική! Η «τέχνη για την τέχνη» είναι βαθιά ταξική, αλλά και βρώμικη συνάμα, διότι παρουσιάζεται σαν ουδέτερη ενώ στην πραγματικότητα είναι οχιά που στάζει δηλητήριο! Τέτοιος κι ο «άρχοντας» που έκλασε στην τηλεοπτική εκπομπή, τέτοια κι η τέχνη που έχει στο μυαλό του για να θαυμάζουν οι χαχόλοι τις «αψίδες» των εκατομμυρίων ευρώ που έχτισε, σαν να πρόκειται για την Ακρόπολη ή την Γκουέρνικα!

Η μουσική όμως δεν είναι πλιθιά, για να μπορέσει ο κάθε τενεκές να τα βάλει κατά πως θέλει σε σειρά ασχημαίνοντας τον τόπο του και πλουτίζοντας εργολάβους και αργυραμοιβούς! Η μουσική δεν είναι έκφραση ασκεριών μαντρόσκυλων στην υπηρεσία των λεφτάδων, για να μπορείς να τα δέσεις, να τα μαντρώσεις ή και να τα παλουκώσεις ακόμα, όταν αυτά ξεφεύγουν από τις βουλές του αφέντη! Η μουσική είναι φως, είναι παράθυρο στον ήλιο του σκοταδιού που έριξε τον άνθρωπο το σάπιο εκμεταλλευτικό σύστημα, του οποίου γρανάζι είναι και ο «άρχων» τενεκές που βροντάει το ξεγάνωτο κορμί του για να σκεπάσει τις φωνές των πεινασμένων και των αδικημένων! Η μουσική είναι η φωνή των εκατομμυρίων που έδωσαν τη ζωή τους για να πάει ο κόσμος μπροστά, η φωνή που μας καλεί να επιτεθούμε στους ουρανούς δίνοντας όλη την εξουσία στους ξυπόλητους που φοβισμένοι σήμερα περιμένουν κάποιον να τραβήξει γερά το σχοινί για να ηχήσει ξανά η καμπάνα της ανάστασης! Μουσική είναι οι φωνές των αγέννητων που μας καλούν να μην τους παραδώσουμε έναν κόσμο χειρότερο από αυτόν που παραλάβαμε! Έχει μορφή η μουσική και είναι αυτή του πνιγμένου και ξεβρασμένου στα παράλια της Μεσογείου μικρού Αϊλάν, του διαλυμένου εργάτη που πεθαίνει από την πείνα, ενώ η δουλειά του παράγει του κόσμου τ’ αγαθά, του ανέργου που πνίγεται στην κατάθλιψη και στην σχιζοφρένεια, του αραπάκου που με γουρλωμένα μάτια εκλιπαρεί να μην τον αφήσουμε να πεθάνει από την πείνα κι από τη δίψα! Αυτή είναι η δική μας μουσική! Αυτή είναι και η διαφορά της αντίληψης για τη μουσική του πραματευτή της ανθρώπινης ανέχειας και παλιού εκτελεστή  της φιλαρμονικής του χωριού μου και του φίλου μου του Κομμουνιστή που έφυγε νωρίς! Θύμησες είναι η μουσική μα και φωνή απ’ το μέλλον!

Σ.Ι.Μ.

*Η παραπάνω γραφή είναι διήγημα και δεν έχει σχέση με υπαρκτά πρόσωπα και πραγματικά περιστατικά.

You must be logged in to post a comment Login